-40x40h.webp){kind=small}
-40x40.webp){kind=small}
پسوریازیس چرا تشدید می‌شود؟ نقش استرس، تغذیه، کمبود ویتامین‌ها و سبک زندگی
پسوریازیس چیست؟
پسوریازیس یکی از بیماری‌های مزمن پوستی است که در اثر اختلال در عملکرد سیستم ایمنی ایجاد می‌شود و می‌تواند دوره‌هایی از تشدید و فروکش علائم را تجربه کند. افراد مبتلا ممکن است در برخی زمان‌ها تنها با لکه‌ها و پوسته‌های خفیف پوستی مواجه باشند، اما در دوره‌های شعله‌ور شدن بیماری، قرمزی، خارش، خشکی و پوسته‌ریزی شدت بیشتری پیدا می‌کند.
اگرچه پسوریازیس هنوز درمان قطعی شناخته‌شده‌ای ندارد، اما می‌توانند با شناسایی عوامل تحریک‌کننده و رعایت برخی اصول در سبک زندگی، دفعات و شدت شعله‌ور شدن علائم را کاهش دهند. استرس، تغذیه نامناسب، کمبود برخی مواد مغذی، اضافه‌وزن، مصرف دخانیات، کم‌خوابی و حتی بعضی عفونت‌ها از عواملی هستند که ممکن است در برخی افراد با تشدید علائم ارتباط داشته باشند.
در ادامه، مهم‌ترین عواملی را بررسی می‌کنند که می‌توانند در شدت گرفتن پسوریازیس نقش داشته باشند.
پسوریازیس چگونه تشدید می‌شود؟
در افراد مبتلا به پسوریازیس، سیستم ایمنی فعالیت بیش از حدی در پوست ایجاد می‌کند. این اتفاق باعث می‌شود سلول‌های پوستی با سرعت بیشتری از حالت طبیعی تولید و به سطح پوست منتقل شوند. در نتیجه، سلول‌های مرده پوست روی یکدیگر تجمع پیدا می‌کنند و پلاک‌های ضخیم، خشک و پوسته‌دار ایجاد می‌شوند.
این بیماری در همه افراد به یک شکل ظاهر نمی‌شود. بعضی افراد ممکن است بیشتر درگیر پوست سر باشند، در حالی که در برخی دیگر آرنج‌ها، زانوها، کمر، دست‌ها یا ناخن‌ها بیشتر تحت تأثیر قرار می‌گیرند.
دوره‌های تشدید بیماری معمولاً با یک یا چند عامل محرک همراه هستند. شناسایی این عوامل اهمیت زیادی دارد، زیرا ممکن است چیزی که برای یک فرد محرک محسوب می‌شود، در فرد دیگری تأثیر قابل‌توجهی نداشته باشد.
استرس؛ یکی از محرک‌های مهم پسوریازیس
استرس روانی یکی از عواملی است که بسیاری از افراد مبتلا به پسوریازیس، تشدید علائم خود را پس از دوره‌های پراسترس تجربه می‌کنند. فشارهای کاری، مشکلات خانوادگی، اضطراب، کمبود استراحت و نگرانی‌های طولانی‌مدت می‌توانند روی عملکرد سیستم ایمنی و التهاب بدن تأثیر بگذارند.
هنگامی که افراد برای مدت طولانی تحت استرس قرار می‌گیرند، هورمون‌ها و پیام‌رسان‌های مختلفی در بدن تغییر می‌کنند. این تغییرات می‌توانند در تنظیم التهاب نقش داشته باشند و در بعضی افراد زمینه را برای شعله‌ور شدن بیماری فراهم کنند.
از طرف دیگر، خود پسوریازیس نیز می‌تواند باعث ایجاد استرس شود. ظاهر پلاک‌های پوستی، خارش یا نگرانی از دیده شدن ضایعات ممکن است اعتمادبه‌نفس افراد را کاهش دهد. به این ترتیب، یک چرخه ایجاد می‌شود که در آن استرس می‌تواند علائم پوستی را تشدید کند و تشدید علائم نیز استرس بیشتری ایجاد کند.
تغذیه چه نقشی در پسوریازیس دارد؟
هیچ رژیم غذایی مشخصی وجود ندارد که بتواند پسوریازیس را به‌طور قطعی درمان کند. با این حال، الگوی غذایی سالم می‌تواند در کنترل التهاب عمومی بدن و حفظ وزن مناسب مؤثر باشد.
افراد مبتلا بهتر است رژیم غذایی متنوعی داشته باشند که در آن سبزیجات، میوه‌ها، حبوبات، غلات کامل، مغزها، دانه‌ها، ماهی و منابع پروتئینی کم‌چرب جایگاه مناسبی داشته باشند.
در مقابل، مصرف بیش از اندازه غذاهای بسیار فرآوری‌شده، نوشیدنی‌های شیرین، قندهای افزوده و چربی‌های ناسالم می‌تواند به افزایش وزن و وضعیت التهابی بدن کمک کند. این موضوع به‌خصوص در افرادی اهمیت دارد که هم‌زمان اضافه‌وزن یا چاقی دارند.
ماهی و اسیدهای چرب امگا ۳
ماهی‌های چرب مانند سالمون، ساردین و ماهی تن حاوی اسیدهای چرب امگا ۳ هستند. امگا ۳ به دلیل داشتن اثرات ضدالتهابی مورد توجه قرار گرفته است و برخی مطالعات نیز ارتباطی میان مصرف آن و بهبود برخی شاخص‌های التهابی نشان داده‌اند.
با وجود این، مصرف مکمل امگا ۳ نباید جایگزین درمان پزشکی پسوریازیس شود. افرادی که قصد مصرف مکمل دارند، بهتر است ابتدا درباره مقدار مناسب و احتمال تداخل آن با داروهای مصرفی خود با پزشک یا داروساز مشورت کنند.
میوه و سبزیجات
سبزیجات و میوه‌ها منابع مناسبی از فیبر، ویتامین‌ها، مواد معدنی و ترکیبات آنتی‌اکسیدانی هستند. مصرف منظم آنها می‌تواند به داشتن یک الگوی غذایی سالم و کنترل وزن کمک کند.
سبزیجات برگ سبز، فلفل دلمه‌ای، گوجه‌فرنگی، انواع توت‌ها، مرکبات و سایر میوه‌های متنوع می‌توانند بخشی از رژیم غذایی روزانه باشند.
آیا اضافه‌وزن می‌تواند پسوریازیس را بدتر کند؟
اضافه‌وزن و چاقی با افزایش التهاب در بدن ارتباط دارند و در افراد مبتلا به پسوریازیس نیز شیوع اضافه‌وزن بیشتر گزارش شده است. بافت چربی، به‌خصوص در مقادیر زیاد، می‌تواند موادی تولید کند که در فرآیندهای التهابی بدن نقش دارند.
کمبود ویتامین‌ها و ارتباط آن با پسوریازیس
برخی ویتامین‌ها و مواد معدنی در عملکرد سیستم ایمنی و سلامت پوست نقش دارند. با این حال، وجود پسوریازیس به این معنا نیست که حتماً کمبود ویتامین دارند یا مصرف دوز بالای مکمل‌ها می‌تواند بیماری را درمان کند.
یکی از مواد مغذی که در ارتباط با پسوریازیس بیشتر مورد مطالعه قرار گرفته، ویتامین D است.
ویتامین D در تنظیم عملکرد سیستم ایمنی و سلامت پوست نقش دارد و برخی تحقیقات ارتباط میان سطح پایین ویتامین D و شدت بیشتر بیماری‌های التهابی، از جمله پسوریازیس، را بررسی کرده‌اند.
با این حال، نمی‌توانند صرفاً بر اساس ابتلا به پسوریازیس، خودسرانه دوزهای بالای ویتامین D مصرف کنند. بهتر است در صورت نیاز، سطح ویتامین D با آزمایش بررسی شود و مقدار مکمل بر اساس شرایط فردی تعیین شود.
ویتامین‌های گروه B در متابولیسم انرژی، عملکرد سیستم عصبی و بسیاری از فرآیندهای سلولی نقش دارند. کمبود شدید برخی از آنها می‌تواند مشکلات پوستی ایجاد کند، اما مصرف خودسرانه مکمل‌های ویتامین B به‌عنوان درمان مستقیم پسوریازیس توصیه نمی‌شود.
اگر افراد رژیم غذایی متنوعی داشته باشند، معمولاً بخش قابل‌توجهی از نیاز بدن به این ویتامین‌ها از طریق غذا تأمین می‌شود.
آنتی‌اکسیدان‌ها
ویتامین C و ویتامین E و ترکیبات آنتی‌اکسیدانی موجود در مواد غذایی می‌توانند از سلول‌ها در برابر آسیب اکسیداتیو محافظت کنند. مصرف میوه‌ها، سبزیجات، مغزها و دانه‌ها راه مناسبی برای دریافت این ترکیبات است.
با وجود این، دریافت آنتی‌اکسیدان‌ها از طریق غذا معمولاً بر مصرف خودسرانه دوزهای بالای مکمل‌ها اولویت دارد.
خواب ناکافی و پسوریازیس
خواب مناسب یکی از پایه‌های مهم سلامت عمومی است. افرادی که خواب کافی ندارند، ممکن است بیشتر با خستگی، استرس و اختلال در عملکرد طبیعی بدن مواجه شوند.
از سوی دیگر، خارش ناشی از پسوریازیس نیز می‌تواند خواب شبانه را مختل کند. این مسئله ممکن است باعث شود افراد در طول روز خسته‌تر باشند و استرس بیشتری تجربه کنند.
برای داشتن خواب بهتر، می‌توانند ساعت خواب و بیداری نسبتاً ثابتی داشته باشند، مصرف کافئین در ساعات پایانی روز را کاهش دهند و پیش از خواب از استفاده طولانی‌مدت از تلفن همراه و سایر صفحه‌نمایش‌ها خودداری کنند.
فعالیت بدنی و پسوریازیس
ورزش منظم می‌تواند به کنترل وزن، سلامت قلب و عروق، کاهش استرس و بهبود سلامت عمومی کمک کند. از آنجا که اضافه‌وزن و استرس ممکن است در برخی افراد با تشدید پسوریازیس همراه باشند، فعالیت بدنی می‌تواند بخشی از سبک زندگی سالم افراد مبتلا باشد.
پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری، شنا و تمرینات قدرتی سبک از فعالیت‌هایی هستند که می‌توانند با توجه به شرایط جسمی افراد انتخاب شوند.
افرادی که ضایعات پوستی گسترده یا درد مفاصل دارند، بهتر است نوع و شدت فعالیت بدنی را با شرایط خود هماهنگ کنند.
سیگار و الکل
مصرف دخانیات با بسیاری از مشکلات التهابی و قلبی‌عروقی ارتباط دارد و در افراد مبتلا به پسوریازیس نیز می‌تواند با وضعیت نامطلوب‌تر بیماری همراه باشد. به همین دلیل، ترک سیگار یکی از اقدامات مهم برای حفظ سلامت عمومی و کاهش عوامل خطر محسوب می‌شود.
مصرف الکل نیز در برخی افراد می‌تواند با تشدید علائم همراه باشد و علاوه بر آن، ممکن است با بعضی داروهای مورد استفاده برای درمان پسوریازیس تداخل داشته باشد.
افرادی که داروهای سیستمیک برای پسوریازیس دریافت می‌کنند، باید درباره مصرف الکل با پزشک خود مشورت کنند.
عفونت‌ها و برخی داروها
برخی عفونت‌ها، به‌خصوص عفونت‌های خاص مانند عفونت استرپتوکوکی گلو، می‌توانند در بعضی افراد باعث شروع یا تشدید پسوریازیس شوند.
همچنین برخی داروها ممکن است در بعضی افراد موجب تشدید بیماری شوند. از جمله داروهایی که در ارتباط با پسوریازیس مورد توجه قرار گرفته‌اند، می‌توان به برخی داروهای قلبی مانند بتابلوکرها، لیتیوم و برخی داروهای دیگر اشاره کرد.
البته این موضوع به این معنا نیست که افراد باید داروی خود را قطع کنند. اگر پس از شروع یک داروی جدید، علائم پوستی تغییر کرد، بهتر است موضوع را با پزشک در میان بگذارند و دارو را بدون نظر پزشک قطع نکنند.
مراقبت روزانه از پوست در افراد مبتلا به پسوریازیس
مراقبت منظم از پوست می‌تواند به کاهش خشکی و ناراحتی کمک کند. استفاده از مرطوب‌کننده‌های مناسب پس از حمام، به‌خصوص زمانی که پوست هنوز کمی مرطوب است، می‌تواند به حفظ رطوبت پوست کمک کند.
حمام با آب بسیار داغ ممکن است خشکی و تحریک پوست را افزایش دهد. بهتر است از آب ولرم استفاده کنند و از شوینده‌های بسیار قوی یا محصولات عطری که پوست را تحریک می‌کنند، با احتیاط بیشتری استفاده شود.
در صورت تجویز داروهای موضعی مانند کورتیکواستروئیدها، مشتقات ویتامین D یا سایر درمان‌ها، باید طبق دستور پزشک استفاده شوند. مصرف طولانی‌مدت یا بیش از مقدار توصیه‌شده برخی داروهای موضعی می‌تواند عوارض ایجاد کند.
آیا می‌توان پسوریازیس را با رژیم غذایی درمان کرد؟
رژیم غذایی سالم می‌تواند بخشی از مدیریت پسوریازیس باشد، اما نباید جایگزین درمان پزشکی شود. برخی افراد ممکن است متوجه شوند که یک ماده غذایی خاص علائم آنها را تشدید می‌کند، در حالی که همان ماده برای فرد دیگری مشکلی ایجاد نمی‌کند.
به همین دلیل، حذف گسترده مواد غذایی بدون دلیل علمی می‌تواند باعث کمبودهای تغذیه‌ای شود. بهتر است افراد در صورت مشاهده ارتباط واضح میان یک ماده غذایی و تشدید علائم، آن را با پزشک یا متخصص تغذیه مطرح کنند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنند؟
اگر ضایعات پوستی به‌طور ناگهانی افزایش پیدا کنند، خارش یا درد شدید ایجاد شود، بخش زیادی از بدن درگیر شود یا درمان قبلی دیگر اثر کافی نداشته باشد، بهتر است افراد برای ارزیابی مجدد به پزشک مراجعه کنند.
همچنین درد، تورم یا خشکی مفاصل در فرد مبتلا به پسوریازیس اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا پسوریازیس در برخی افراد می‌تواند با نوعی التهاب مفاصل به نام آرتریت پسوریاتیک همراه شود. تشخیص و درمان زودهنگام مشکلات مفصلی می‌تواند اهمیت زیادی داشته باشد.
جمع‌بندی
پسوریازیس بیماری مزمنی است که شدت آن می‌تواند در طول زمان تغییر کند. استرس، اضافه‌وزن، تغذیه نامناسب، خواب ناکافی، مصرف دخانیات، برخی عفونت‌ها، آسیب پوستی و بعضی داروها از عواملی هستند که ممکن است در برخی افراد با تشدید علائم ارتباط داشته باشند.
افراد مبتلا می‌توانند با داشتن رژیم غذایی متعادل، حفظ وزن مناسب، فعالیت بدنی منظم، خواب کافی، مراقبت صحیح از پوست و مدیریت استرس، شرایط مناسب‌تری برای کنترل بیماری ایجاد کنند.
در مورد ویتامین‌ها و مکمل‌ها نیز بهتر است به جای مصرف خودسرانه، ابتدا کمبودهای احتمالی با نظر پزشک بررسی شود. ویتامین D، امگا ۳ و سایر مکمل‌ها ممکن است در شرایط خاص مورد استفاده قرار گیرند، اما هیچ‌کدام نباید جایگزین درمان تخصصی پسوریازیس شوند.
مهم‌ترین نکته این است که محرک‌های پسوریازیس در افراد مختلف یکسان نیستند. به همین دلیل، شناسایی عوامل شخصی تشدیدکننده، پیگیری منظم وضعیت بیماری و ادامه درمان تجویزشده می‌تواند به افراد کمک کند تا علائم را بهتر مدیریت کنند و کیفیت زندگی خود را بهبود دهند.
سلب مسئولیت:
تیم تحریریه داروکالا اطلاعات مرتبط با بخش سلامت، معرفی داروها برای شناخت بیشتر کاربران، زیبایی، روانشناسی را جمع‌آوری و در قالب مقالاتی منتشر می‌کند. هدف این فعالیت‌ها افزایش آگاهی کاربران فارسی‌زبان است و صرفاً جنبه‌ی اطلاع‌رسانی را دنبال می‌کند.
اطلاعات موجود در مقالات این وب‌سایت به‌استناد نیازها و جستجوهای کاربران وب فارسی جمع‌آوری می‌شوند و تیم تحریریه داروکالا تلاش می‌کند تا مطالب موجود را با دقت و صحت منتشر نماید. با این‌حال، هرگز توصیه نمی‌شود که در موارد حساس از این اطلاعات استفاده شود، بلکه در اولین فرصت، کاربران را به مشاوره با پزشکان و متخصصان دعوت می‌کند.
به علت حساسیت موضوعات مطرح شده، تیم تحریریه داروکالا همواره تلاش می‌کند تا اطلاعات دقیق و صحیحی را ارائه دهد. با این حال، تمام مسئولیت استفاده از اطلاعات موجود در مقالات و تصمیم‌گیری‌های نهایی بر عهده کاربران است و بر آنها تأکید می‌شود که در هر موضوعی، ابتدا با پزشکان و متخصصان مشورت نمایند.
توصیه داروکالا به کاربران آن است که برای تشخیص، تسکین و درمان مشکلات پزشکی و سلامتی، در ابتدا با پزشکان مشورت کرده و در صورت تأیید آنها، از مطالب موجود در مقالات استفاده کنند. در غیر این صورت، تمامی مسئولیت بر عهده خود کاربر خواهد بود. وب‌سایت داروکالا هرگونه استفاده از مطالب موجود در آن یا هرگونه اقدامی که براساس این مطالب انجام شود و منجر به آسیب، اختلال یا عارضه‌ای گردد، هرگونه مسئولیتی را از خود سلب می‌کند.
در زمان درج این مقاله و تمام مقالات مرتبط با معرفی داروها و مکمل ها، این محصولات به شکل قانونی وارد کشور می شدند. ممکن است در حال حاضر واردات محصولات معرفی شد متوقف شده باشد و یا به طور کلی تولید این محصول توسط سازنده متوقف شده باشد.
در نهایت، بهترین رویکرد برای کنترل سردرد معمولاً یک برنامه جامع است که در آن تشخیص صحیح، اصلاح سبک زندگی، تغذیه مناسب، درمان دارویی در صورت نیاز و استفاده حساب‌شده از مکمل‌ها در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند. افرادی که سردردهای مکرر، شدید یا غیرمعمول دارند نیز بهتر است به جای خوددرمانی طولانی‌مدت، برای شناسایی علت و انتخاب درمان مناسب تحت نظر پزشک قرار گیرند.
محصولات مرتبط
نظر ثبت کنید