خشکی واژن یکی از مشکلات شایع در سلامت زنان است که می‌تواند در سنین مختلف رخ دهد و بر کیفیت زندگی، سلامت جسمی و حتی آرامش روانی فرد تأثیر بگذارد. با وجود شیوع نسبتاً بالا، بسیاری از زنان به‌دلیل شرم یا ناآگاهی، این موضوع را نادیده می‌گیرند یا برای درمان آن اقدام نمی‌کنند. آشنایی با علل، علائم و روش‌های درمان خشکی واژن، گامی مهم در جهت ارتقای سلامت عمومی زنان است.
ديواره ى واژن با ترشحات فلوئيدى و لزج مانند پوشانده شده كه اين پوشش به ضخيم شدن ديواره ى واژن و حفظ حالت كشسانى آن كمك مى كند. در شرايط خشكى واژن ديكَر ديواره ها با اين لايه پوشانده نشده اند كه همين عامل باعث نازك، شكننده و دردناك شدن واژن مى كَردد. این مشکل می‌تواند موقتی یا مزمن باشد و شدت آن از خفیف تا آزاردهنده متغیر است.

 

برای مطالعه مقاله ۱۰ راهکار طلایی برای داشتن پوست سالم و بدون خشکی در زمستان کلیک کنید.

خشکی واژن

 

علائم شایع خشکی واژن:

خشکی واژن می‌تواند با نشانه‌های مختلفی همراه باشد، از جمله:

  • احساس خشکی، سوزش یا خارش در ناحیه واژن
  • درد یا ناراحتی در فعالیت‌های روزمره
  • تحریک‌پذیری و التهاب ناحیه تناسلی
  • افزایش احتمال عفونت‌های واژینال
  • احساس ناراحتی یا درد در روابط زناشویی

توجه به این علائم و پیگیری به‌موقع، از بروز مشکلات بعدی جلوگیری می‌کند.

 

 

علل خشکی واژن:

دلایل مختلفی می‌توانند در بروز خشکی واژن نقش داشته باشند که مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:
       

  • کاهش سطح استروژن: شایع‌ترین علت خشکی واژن کاهش هورمون استروژن است که معمولاً در دوران یائسگی، پس از زایمان یا در دوران شیردهی رخ می‌دهد.
  •  مصرف برخی داروها: داروهایی مانند آنتی‌هیستامین‌ها، داروهای ضدافسردگی یا درمان‌های هورمونی خاص ممکن است باعث کاهش رطوبت واژن شوند.
  •  استرس و فشارهای روانی: استرس مزمن می‌تواند تعادل هورمونی بدن را بر هم بزند و به‌طور غیرمستقیم باعث خشکی واژن شود.
  • بهداشت نادرست ناحیه تناسلی: استفاده مکرر از شوینده‌های معطر، صابون‌های قوی یا دوش واژینال می‌تواند فلور طبیعی واژن را مختل کند.
  •  برخی بیماری‌ها: بیماری‌های خودایمنی، دیابت و اختلالات هورمونی نیز می‌توانند در بروز این مشکل نقش داشته باشند.

 

مقاله معرفی برترین فلوشیپ های ناباروری تهران و آشنایی با روش های درمان ناباروری را ببینید.

 

علائم خشکی واژن

 

پیامدهای بی‌توجهی به خشکی واژن:

در صورت عدم درمان، خشکی واژن می‌تواند پیامدهایی مانند افزایش خطر عفونت‌ها، آسیب‌پذیری بافت واژن و کاهش کیفیت زندگی را به همراه داشته باشد. همچنین ناراحتی‌های مداوم ممکن است بر سلامت روان و اعتمادبه‌نفس فرد تأثیر منفی بگذارد.
 

راهکارهای پیشگیری و درمان:

خوشبختانه روش‌های مؤثری برای مدیریت و درمان خشکی واژن وجود دارد:

  • استفاده از مرطوب‌کننده‌ها و ژل‌های واژینال استاندارد با تأیید پزشک
  • اصلاح سبک زندگی شامل کاهش استرس، خواب کافی و فعالیت بدنی منظم
  • رعایت بهداشت صحیح و پرهیز از شوینده‌های تحریک‌کننده
  • تغذیه سالم سرشار از اسیدهای چرب مفید، میوه‌ها و سبزیجات
  • مراجعه منظم به پزشک متخصص زنان برای بررسی علت اصلی و انتخاب درمان مناسب

 

درمان‌های هورمونی موضعی یا سیستمیک (فقط با تجویز پزشک):
 

بعضی از راه های درمانی هورمونی عبارتند از:

  • استفاده موضعى ازكرم استروژن: براى كاهش علائم ناشى از كمبود استروژن مى توان از آن به صورت موضعى برروى محل مورد نظر استفاده كرد. البته جذب استروژن از طريق پوست نسبت به استفاده خوراكى آن كمتر است وبه همين دليل عوارض كمترى هم دارد.

  • كرم واژينال حاوى استروژن : افراد مى توانند از اپليكاتور براى استفاده كرم داخل واژن استفاده كنند. مصرف كرم هاى مخصوص واژن كه حاوى استروژن هستند روش درمانى موثرى است كه مى تواند نقش خوبى در درمان خشكى و همچنين نازكى ديواره ى واژن داشته باشد. براى استفاده از قرص ها هم بايد از اپليكاتور استفاده كرد و قرص را در داخل واثن جايگذارى كرد.

  • قرص های واژن : براى استفاده از قرص ها هم بايد از اپليكاتور استفاده كرد و قرص را در داخل واژن جايكَذارى كرد.


براى اينكه بتوان عوارض استفاده موضعى از استروژن را در طولانى مدت متوجه شد، به تحقيقات و مطالعات بيشترى احتياج است. اما به نظر مى رسد استفاده از اين روش براى درمان خشكى واژن عوارض كمترى نسبت به مصرف خوراكى داروهاى هورمونى دارد.
 

 

راه هاى درمانى غير هورمونى خشكى واژن :


مادران باردار و شيرده و كسانى كه احتمال مى دهند باردار باشند بايد با احتياط بيشترى به سراغ استفاده از استروژن بروند و قبل از مصرف حتما با پزشك خود مشورت كرده و بهتر است بيشتر از راههاى درمانى غير هورمونى استفاده كنند. همچنين اكر جزو هيج كدام ازكروه هاى كَفته شده نيستيد باید با تجویز پزشک از استروژن ها استفاده کنید. باز هم مى توانيد از اين راهكارهاى درمانى در كنار داروهاى معمول خود استفاده كنيد.
 

لوبريكانت يا مايع روان كننده : مى توان از لوبريكانت براى جلوكيرى از خشكى و درد حين رابطه جنسى استفاده كرد. بهتراست لوبريكانت برپايه آب را انتخاب كنيد، جون اكَر بريايه روغن باشد مى تواند باعث ايجاد حساسيت و يا آسيب به كاندوم شود.


همچینین میتوانید از این محصولات استفاده کنید:

مرطوب كننده هاى واژن : شما مى توانيد هر ٢-١ روز يك باراز انواع مرطوب كننده هاى مخصوص واثن براى حفظ رطوبت طبيعى آن استفاده كنيد.
 

همچینین می توانید از این محصولات استفاده کنید:

 

داشتن رابطه جنسى به صورت معمول و منظم : رابطه ى جنسى منظم مى تواند با افزايش جريان خون در بافت وارن باعث افزايش ترشحات مرطوب كننده ى واژن شود.

 خوددارى از مصرف برخى محصولات بهداشتى : بسيارى از محصولات بهداشتى موجود كه براى بهداشت شخصى توليد شده اند مى توانند در صورت استفاده ى زياد و بى رويه باعث بروز مشكلاتى مانند خشكى واژن شوند. خوشبختانه خود واژن داراى باكترى هاى مفيدى است كه به تميز نكَه داشتن آن كمك مى كنند. اين يعنى واژن به تنهايى مى تواند خود را تميز نكَه دارد و نيازى به شست و شوى زياد و مداوم آن نيست.

 

مقاله  درمان اندومتریوز با وروژست و ویزان را ببینید.

درمان خشکی واژن

 

براى خشكى واژن چى بخوريم ؟


مواد غذايى دريافتى هم مى توانند بر ترشحات واژن اثر بگذارند و خشكى آن را برطرف كنند. البته به اين نكته بايد توجه داشته باشيد كه نمى توان از مصرف مواد غذايى انتظار معجزه براى درمان خشكى واژن داشته باشيد. اما مى توانيد آن ها را به عنوان يك راهكار كمكى براى درمان ببينيد. مواد غذايى كَفته شده براى كنترل ديكَر علائم يائسكَى هم مفيد هستند و براى ايجاد تعادل در ترشح هورمون ها توصيه مى شوند.

 

غذاهای دارای فیبر:
 

  •  گلابی: گلابی یکی از میوه‌های محبوب و خوشمزه است که یکی از بهترین منابع دریافت فیبر خوراکی هم به شمار می‌رود.
     

  • توت فرنگی: میزان زیادی ویتامین C، منگنز و آنتی‌اکسیدان‌های قوی دارد.
  • چغندر : هم یکی دیگر از سبزیجات ریشه‌ای شیرین است که مواد غذایی مهمی مانند فولات، آهن، مس، منگنز و پتاسیم به بدن ما می‌رساند


 

خطرات ناشی از خشکی واژن:
 

خشکی ناحیه واژن می‌تواند عوارض و خطرات متعددی به همراه داشته باشد؛ برخی از این خطرات شامل موارد زیر است:

  • درد و ناراحتی در حین رابطه جنسی: خشکی می‌تواند منجر به احساس درد، سوزش و ناراحتی در زمان رابطه جنسی شود؛ این موضوع می‌تواند به کاهش میل جنسی منجر گردد.
  • سختی در دخول: خشکی ممکن است سبب سختی در دخول و کاهش لذت در حین فعالیت‌های جنسی شود که می‌تواند به کاهش اعتماد بنفس در روابط زناشویی نیز منتهی گردد.
  • افزایش خطر عفونت‌های باکتریایی و قارچی: کمبود رطوبت واژن می‌تواند محیطی مساعد برای رشد و تکثیر باکتری‌ها و قارچ‌ها فراهم کند. این موضوع می‌تواند به عفونت‌های مکرر مانند عفونت‌های قارچی و باکتریایی منجر شود.
  • مشکلات روحی و عاطفی: احساس ناراحتی ناشی از خشکی می‌تواند منجر به اضطراب، افسردگی یا مشکلات روانی دیگر شود.
  • تضعیف بافت واژن: خشکی مزمن واژن ممکن است به تدریج بافت واژن و ناحیه لگنی را تضعیف کرده و احتمال آسیب‌دیدگی یا مشکلات دیگر را افزایش دهد. به هم خوردن تعادل هورمونی در بارداری باعث کاهش مایعات بافت واژن و در نتیجه خشکی واژن در بارداری شود.
  • اختلال در پریود و باروری: در برخی موارد، خشکی ممکن است به دلیل مشکلات هورمونی باشد که خود می‌تواند بر چرخه پریود و باروری نیز تاثیر بگذارد.
  • مشکلات ادرار و مثانه: افراد مبتلا به خشکی ممکن است عوارض آزاردهنده‌ای مانند سوزش هنگام ادرار یا نیاز مکرر به ادرار کردن را تجربه کنند.
  • سعى كنيد كمتراز غذاهاى چرب و سرخ كردنى و همچنين فرآورى شده استفاده كنيد، غذاهايى مانند؛ انواع كنسرو ها، آب ميوه هاى صنعتى و يا گوشت هاى فرآورى شده مانند سوسيس، كالباس و تنقلاتى مانند چيپس و پفك مى توانند باعث برهم خوردن تعادل هورمونى در بدن و در نتيجه خشكى واژن شوند.
     

 

 

سوالات متداول:

 

- چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر خشکی واژن به‌صورت مداوم ادامه دارد، با درد، خونریزی غیرطبیعی یا عفونت‌های مکرر همراه است، مراجعه به پزشک ضروری است. تشخیص دقیق، کلید انتخاب درمان مؤثر و ایمن خواهد بود.

 

 


- آیا خشکی واژن باعث ایجاد عفونت می‌شود؟

بله؛ خشکی واژن می‌تواند باعث ترک‌های ریز در بافت مخاطی شود که راه ورود باکتری‌ها و قارچ‌ها را باز می‌کند. علاوه بر این، در نبود ترشحات طبیعی، تعادل فلور واژن ب هم می‌خورد و احتمال بروز عفونت‌های واژینال یا عفونت ادرار افزایش می‌یابد.

 

 

- آیا خشکی واژن نشانه سرطان است؟


خشکی واژن به خودی خود نشانه وجود سرطان در بدن فرد نیست، اما در برخی موارد نادر ممکن است یکی از علائم سرطان‌های وابسته به هورمون مانند سرطان آندومتر، سرطان رحم یا دهانه رحم یا سرطان واژن باشد. به همین دلیل است که، اگر خشکی واژن همراه با علائم غیر معمولی مانند خونریزی غیر طبیعی و مشکوک، کاهش وزن ناخواسته یا درد شدید همراه باشد، باید حتما و سریعا بررسی‌های دقیقتری صورت گیرد.

 

 

- آیا خشکی واژن قبل از یائسگی اتفاق بیوفتد خطرناک است؟


طبق بررسی های انجام شده خشکی واژن در تمامی خانم ها با هر رده سنی ممکن است اتفاق بیفتد ولی به طور معمول بروز این مشکل در دوران یائسگی بسیار شایع می باشد.

 

 

 

- آیا کمبود آب میتواند در ایجاد خشکی واژن نقش داشته باشد؟


مصرف کم آب می تواند مشکلات بسیار زیادی را برای تمامی اعضای بدن ایجاد کند اما یکی از اصلی ترین دلایل ایجاد خشکی واژن نیست، ولی توجه اشته باشید که مصرف آب در طول شبانه روز باعث شده در روند درمانی تاثیر داشته باشد.

 

 

در نتیجه خشکی واژن یک مسئله رایج اما قابل درمان است که نباید نادیده گرفته شود. آگاهی، گفت‌وگوی باز با پزشک و توجه به سلامت بدن، نقش مهمی در پیشگیری و کنترل این مشکل دارند. رسیدگی به سلامت زنان، نه‌تنها یک ضرورت فردی، بلکه بخشی از سلامت جامعه است.

 

 

 

توجه:

مقالات این بخش و همچنین تمام محتوای مربوط به محصولات، زیر نظر دکتر زهرا عزیزی تهیه، تدوین و بازبینی می‌شوند. تمامی اطلاعات ارائه‌شده بر اساس منابع معتبر علمی و تجربه تخصصی در حوزه تغذیه و سلامت است. بنابراین می‌توانید با اطمینان کامل از صحت مطالب، راهنمایی‌ها و توصیه‌های ارائه‌شده استفاده کنید. این مقالات با هدف افزایش آگاهی، بهبود سبک زندگی و انتخاب‌های آگاهانه‌تر برای سلامت شما نوشته شده‌اند.