آیا سندرم تخمدان پلی کیستیک درمان قطعی دارد؟
سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) بیماری شایعی در زنان است که بر ترشح هورمونها تاثیرگذار بوده و زنان را دچار مشکلاتی از قبیل برهم خوردن نظم قاعدگی، رشد موهای زائد، آکنه و ناباروری میکند. درمان هم بسته به تصمیم برای بارداری متفاوت خواهد بود. افراد مبتلا به این سندرم ممکن است به میزان بیشتری در معرض خطر ابتلا به برخی بیماریها مانند دیابت و پرفشاری خون باشند.
زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک احتمال بیشتری برای ابتلا به چاقی، التهاب سیستمیک، سندرم متابولیک، مقاومت به انسولین دارند که همه موارد نامبرده خود ریسک ابتلا به دیابت، بیماریهای قلبی عروقی و سایر بیماریهای مزمن را در زنان مبتلا به این سندرم افزایش میدهند. اگر چه همه زنان این عوارض را ندارند، اما برای کسانی که دچار عوارض نامطلوب این سندرم هستند، رسیدن به وزن سالم و حفظ آن اولین اقدام درمانی است و این کار با رژیم غذایی و ورزش شروع میشود.
در ادامه با داروکالا همراه باشید تا درباره انواع تنبلی تخمدان، علل ایجاد تنبلی تخمدان و ارائه راهکار های درمانی مثل تغذیه و مکمل های کمک کننده در بهبود تنبلی تخمدان بیشتر بپردازیم.
انواع تنبلی تخمدان چیست؟
این بیماری معمولا بر اساس عامل ایجادکننده و علائم ظاهری، به ۴ دسته تقسیم میشود که عبارتند از:
-
مقاومت به انسولین : یک اختلال هورمونی است که بیشتر زنان در سن باروری را تحت تاثیر قرار میدهد. این وضعیت به دلیل مقاومت به انسولین ایجاد میشود، به این معنی که بدن به طور موثر به هورمون انسولین پاسخ نمیدهد.
-
تنبلی تخمدان التهابی : التهاب خفیف مشخصه این نوع سندرم تخمدان پلی کیستیک است. این التهاب میتواند باعث مقاومت به انسولین و عدم تعادل هورمونی شود.
- علت پنهان PCOS : در این نوع، علت اصلی بیماری واضحا مشخص نیست و تشخیص آن میتواند چالشبرانگیز باشد؛ زیرا آزمایشهای رایج ممکن است ناهنجاریهای واضحی را نشان ندهند.
- اختلال ناشی از قرص پیشگیری : نوعی از این بیماری، میتواند پس از قطع قرص های پیشگیری از بارداری هورمونی ایجاد شود. این اختلال به این دلیل است که بدن ممکن است به زمان نیاز داشته باشد تا تعادل هورمونی خود را دوباره تنظیم کند.
علائم تخمدان پلی کیستیک چیست؟
سندرم تخمدان پلی کیستیک با مجموعه ای از علائم هورمونی و متابولیک شناخته می شود که شدت آن در افراد مختلف متفاوت است. شایع ترین نشانه آن نامنظمی قاعدگی است که میتواند به صورت تأخیر طولانی، قطع قاعدگی یا خونریزیهای غیرقابل پیشبینی بروز کند. افزایش هورمونهای مردانه باعث بروز علائم ظاهری میشود و مقاومت به انسولین نیز نقش مهمی در ایجاد برخی نشانهها دارد. تشخیص این سندرم معمولاً بر اساس ترکیبی از علائم بالینی، آزمایشهای هورمونی و سونوگرافی انجام میشود و مشاهده همه علائم در یک فرد الزامی نیست. علائم شایع شامل موارد زیر است:
- نا منظمی یا قطع قاعدگی: بسیاری از بیماران با بی نظمی شدید در سیکل ماهانه خود مواجه میشوند. این مشکل گاهی به صورت قطع کامل قاعدگی یا خونریزیهای بسیار شدید ظاهر میشود.
- پرمویی صورت و بدن: حدود ۷۰ درصد بیماران دچار رشد غیرعادی موها در صورت، قفسه سینه و شکم خود میشوند. این علامت یکی از واضح ترین نشانههای افزایش هورمونهای مردانه است.
- آکنه و پوست چرب: جوشهای زیاد و مقاوم به درمان، به خصوص در پشت کمر، سینه و صورت از دیگر نشانهها به ویژه از علائم تنبلی تخمدان در دخترهای جوان است.
- افزایش وزن یا چاقی شکمی: بین ۴۰ تا ۸۰ درصد مبتلایان به تخمدان پلی کیستیک با مشکل جدی در کنترل وزن خود مواجه هستند. این افزایش وزن معمولا باعث افزایش چربی در شکم و پهلو میشود.
- ریزش موی الگوی مردانه: برخی بیماران نیز با ریزش موی سر، شروع تاسی یا نازک شدن موها مواجه میشوند.
- مشکلات باروری: این سندرم اصلیترین علت ناباروری در زنان محسوب میشود. مشکل در تخمکگذاری منظم، احتمال بارداری را به طرز قابل توجهی کاهش میدهد.
مقاله " قبل از مصرف قرص آهن این مطلب را بخوانید! (ویژه خانمها) " را ببینید.

غذا های مفید برای سندرم تخمدان پلی کیستیک :
- رژیم کم کربوهیدرات :
یکی دیگر از توصیهها برای داشتن رژیم غذایی مناسب در افراد مبتلا به تخمدان پلی کیستیک، یک رژیم غذایی با شاخص گلیسمی پایین است. این غذاها برخلاف غذاهای قندی و با کربوهیدراتهای فراوری شده، باعث افزایش سریع سطح انسولین خون نمیشوند.
- پروتئین :
یکی دیگر از غذاهای بسیار مفید برای کسانی که تخمدان پلی کیستیک دارند، منابع پروتئین بدون چربی؛ مانند توفو، ماهی، مرغ و گوشت بدون چربی است. این مواد غذایی بسیار سیر کننده و مغذی هستند و میتوانند روند آزاد شدن گلوکز در خون را کندتر کنند. این غذاها گزینه بسیار خوبی برای جلوگیری از افزایش وزن و افزایش مصرف غذاهای ناسالم هستند.
- چربی های سالم :
کسانی که تخمدان پلی کیستیک دارند باید حتما چربیهای سالم بیشتری را در رژیم غذایی شان بگنجانند. چربیهای سالم، خصوصا اسیدهای چرب امگا ۳، میتوانند به بهبود نظم قاعدگی و از همه مهمتر کاهش چربی دور شکم کمک زیادی کنند. ماهی سالمون، روغن زیتون و روغن کبد ماهی، منابع خوبی از چربیهای سالم هستند که میتوان از آنها در برنامه غذایی مناسب برای بیماران مبتلا به تخمدان پلی کیستیک استفاده کرد.
- سبزیجات و میوه های تازه و حاوی فیبر :
سبزیجات و میوه های تازه بخش مهمی از یک رژیم غذایی سالم و متعادلاند که خصوصا برای کسانی که سندروم تخمدان پلی کیستیک دارند، یک منبع ضروری است. در رژیم غذایی برای تخمدان پلی کیستیک باید حتما میوهها و سبزیجات غنی از فیبر را جای داد. غذاهایی که غنی از فیبر هستند، با کند کردن هضم و به حداقل رساندن تاثیر قند بر خون، میتوانند باعث کاهش مقاومت به انسولین شوند.
- غلات کامل :
غلات کامل مانند نان سبوسدار و برنج قهوهای جزو مواد غذایی مفیدی هستند که حتما باید آنها را به رژیم غذایی برای تخمدان پلی کیستیک اضافه کرد. این منابع غذایی غنی از فیبر هستند و میتوانند به کاهش وزن کمک زیادی کنند.
- دارچین :
تحقیقات نشان داده که عصاره چوب دارچین تاثیر بسیار مثبتی روی بهبود مقاومت به انسولین دارد. مقاومت به انسولین یکی از عارضههای جدی در بیماران مبتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک است.
- زنجبیل :
در رژیم غذایی برای تخمدان پلی کیستیک میتوان از زنجبیل و خواص متعدد آن هم استفاده کرد. این ترکیب گیاهی را میتوان به عنوان ادویه به غذاها افزود یا این که آن را به صورت دمنوش مصرف کرد. تحقیقات نشان میدهد که نوشیدن چای زنجبیل ممکن است برای کمک به هضم و کاهش التهاب مفید باشد
- خواص سرکه سیب برای تخمدان پلی کیستیک :
سرکه سیب، یکی دیگر از ترکیبات غذایی مفیدی است که ممکن است به بهبود علائم تخمدان پلی کیستیک کمک کند. تحقیقات نشان میدهد که سرکه سیب ممکن است به کنترل قند خون و سطح انسولین کمک کند.
- بهترین دمنوش برای تخمدان پلی کیستیک :
علاوه بر مواد غذایی که میتوان آنها را در رژیم غذایی برای تخمدان پلی کیستیک جای داد، برخی از دمنوشها و نوشیدنیها هم میتوانند به مدیریت علائم این بیماری کمک زیادی کنند. این دمنوشها به کاهش التهاب، بهبود کیفیت خواب، کاهش استرس و کنترل قند خون کمک میکنند. بهترین دمنوشها برای تخمدان پلی کیستیک عبارتند از:
- چای سبز
- دمنوش بابونه
- دمنوش زنجبیل و عسل
- دمنوش ریشه قاصدک
- دمنوش برگ تمشک
غذا های ممنوعه در مبتلایان به سندرم تخمدان پلی کیستیک :
به ندرت غذای خاصی عامل بیماری هایی مانند سندرم تخمدان پلی کیستیک است و به همین ترتیب، هیچ غذایی احتمالاً به تنهایی درمان جادویی برای بازگرداندن سلامتی به مبتلایان نیست.
با این حال، خوردن بیش از حد غذاهایی که سطح التهاب را در بدن افزایش میدهند میتواند علائم را تشدید کند و ریسک ابتلا به تعداد زیادی بیماری دیگر را که زنان مبتلا به PCOS در معرض خطر ابتلا به آنها هستند، افزایش دهد. رژیم غذایی در سندرم تخمدان پلی کیستیک باید بهگونهای باشد که از این مواد غذایی و غذاهایی که میتوانند التهاب را افزایش دهند اجتناب شود:
- غذاهای سرخ شده : مثل سیب زمینی سرخ شده، چیپس سیب زمینی، چیپس ذرت و مرغ یا ماهی سرخ شده
- چربیهای اشباع: مانند کره یا مارگارین
- گوشت قرمز و انواع محصولات گوشتی فرآوری شده : از جمله همبرگر، ناگت، کالباس و انواع سوسیس
- تنقلات فراوری شده: کیک، کلوچه، آبنبات، انواع بیسکویتها و دونات
- غلات آماده شده حاوی قند بالا : مثل بلغور جو دوسر فوری، برخی از انواع گرانولا
- نوشیدنی های قندی مانند: نوشابه و نوشیدنیهای ورزشی
- آرد تصفیه شده : مثل نان سفید، نان پیتزا و پاستا
تخمدان پلی کیستیک چه عللی دارد؟
- اختلالات هورمونی: بههمخوردن تعادل هورمونهای جنسی بهویژه افزایش آندروژنها و نسبت غیرطبیعی LH به FSH باعث اختلال در تخمکگذاری و بروز علائم تخمدان پلیکیستیک میشود.
- مقاومت به انسولین: کاهش حساسیت سلولها به انسولین موجب افزایش سطح انسولین خون شده و این وضعیت تولید هورمونهای مردانه در تخمدان را تحریک میکند.
- ژنتیک: سابقه خانوادگی ابتلا به تخمدان پلیکیستیک نشان میدهد عوامل ژنتیکی نقش مهمی در استعداد ابتلا به این سندرم دارند.
- التهاب مزمن: وجود التهاب خفیف و مداوم در بدن میتواند با افزایش آندروژنها و تشدید اختلالات متابولیک همراه باشد.
- اضطراب و استرس: استرس مزمن از طریق تأثیر بر محور هورمونی بدن میتواند تعادل هورمونها را برهم زده و علائم بیماری را تشدید کند.
مکمل های موثر در بهبود تنبلی تخمدان در داروکالا:
- ساشه اوازیتول :
این ساشه حاوی مایو اینوزیتول و فولیک اسید است کمک به به بهبود تخمدان پلی کیستیک ،کنترل قند خون در دیابت بارداری وتقویت قوای باروری در بانوان میکند. " مشاهده خصوصیات ساشه اوازیتول "
- ساشه اوامایول پلاس یوروویتال :
مکملی از برند یوروویتال برای تقویت باروری بانوان و بهبود عملکرد تخمک و تخمک گذاری با کیفیت و کاهش بروز سقط جنین میشود و دارای اینوزیتول و فولات میباشد. " مشاهده ویژگی های ساشه اوامایول پلاس یوروویتال "
- ساشه اوامس ام پلاس :
پودر اوامس ام پلاس، یک مولتی ویتامین مینرال کامل به همراه دو ترکیب موثر در بهبود روند باروری و همچنین جلوگیری از سندروم تخمدان پلی کیستیک است. " بررسی ساشه اوامس ام پلاس "
- ساشه اووایز الحاوی :
پودر اووایز الحاوی حاوی مخلوطی از ویتامین ها، مواد معدنی، آمینو اسیدها و ترکیبات ویژه ای نظیر مایو اینوزیتول است که می تواند کمک شایانی به باروری زنان کند. " مشاهده مشخصات ساشه اووایز الحاوی "
- ساشه فمی بست پلاس نوتری بست :
ساشه فمی بست پلاس نوتری بست همچنین می تواند در سندرم پیش از قاعدگی نیز به واسطه وجود ترکیبات خود و تنظیم هورمون ها کمک کننده باشد و باعث بالانس هورمون ها در این دوران شود. از ترکیبات موثر در این زمینه می توان به وجود مایو اینوزیتول و دی هیدرو اینوزیتول اشاره کرد. این دو ترکیب تاثیر بسیاری در زنان و قدرت باروری آنها دارد. " بررسی ساشه فمی بست پلاس نوتری بست "
روش های بارداری با تخمدان پلی کیستیک :
روشهای بارداری با تخمدان پلیکیستیک بر بهبود تخمکگذاری و تنظیم هورمونها تمرکز دارند و بسته به شدت بیماری، سن و شرایط فرد متفاوت هستند. بسیاری از زنان مبتلا با اصلاح سبک زندگی، کاهش وزن و درمان دارویی مناسب میتوانند شانس بارداری طبیعی را افزایش دهند.
-
اصلاح سبک زندگی :
اصلاح سبک زندگی یکی از مهمترین و مؤثرترین روشهای بارداری در زنان مبتلا به تخمدان پلیکیستیک است، زیرا حتی کاهش ۵ تا ۱۰ درصد وزن بدن میتواند باعث بهبود تخمکگذاری و نظم قاعدگی میشود. رعایت در رژیم غذایی مناسب با شاخص گلیسمی پایین، افزایش فعالیت بدنی منظم و کاهش استرس به کاهش مقاومت به انسولین و تعادل هورمونها کمک میکند و در بسیاری از موارد امکان بارداری طبیعی را بدون نیاز به درمانهای تهاجمی فراهم میسازد.
-
دارودرمانی :
دارودرمانی برای بارداری با تخمدان پلیکیستیک معمولاً با هدف تحریک تخمکگذاری انجام میشود و برای زنانی کاربرد دارد که با اصلاح سبک زندگی به نتیجه نرسیده اند.
-
تلقیح داخل رحمی :
تلقیح داخل رحمی یکی از روشهای کمک باروری کمتهاجمی برای زنان مبتلا به تخمدان پلیکیستیک است که معمولاً همراه با داروهای تحریک تخمک گذاری انجام می شود. در این روش، اسپرم شسته شده و آماده در زمان تخمکگذاری مستقیماً وارد رحم میشود تا احتمال برخورد اسپرم و تخمک افزایش پیدا کند و شانس بارداری نسبت به روش طبیعی بیشتر میشود.
-
لقاح آزمایشگاهی :
لقاح آزمایشگاهی پیشرفته ترین روش بارداری برای زنان مبتلا به تخمدان پلیکیستیک محسوب میشود و معمولاً زمانی به کار میرود که سایر روشها موفق نبودهاند. در این روش، تخمکها پس از تحریک تخمدان خارج شده و در آزمایشگاه با اسپرم لقاح داده میشوند و سپس جنین سالم به رحم منتقل میشود، که میتواند شانس بارداری را در موارد پیچیده بهطور قابلتوجهی افزایش دهد.
در رژیم برای تخمدان پلی کیستیک از مصرف چه غذاهایی پرهیز کنیم؟
بنابر آنچه گفته شد سندرم تخمدان پلی کیستیک یک بیماری هورمونی پیچیده و شایع است که بر عملکرد تخمدانها تاثیر میگذارد. عوامل مربوط به سبک زندگی مانند نوع و مقدار غذایی که میخورید و همچنین فعالیتی که انجام میدهید میتوانند علائم را بهبود بخشند. با این حال، رژیم غذایی خاصی وجود ندارد که برای سندرم تخمدان پلی کیستیک بهترین گزینه باشد. متخصص تغذیه میتواند با ایجاد عادات سبک زندگی سالمی که متناسب با شما است به مدیریت علائم این بیماری کمک میکند. داشتن وعدههای غذایی یا میانوعدههای منظم، متنوع و متعادل، نقطه بسیار خوبی برای شروع یک رژیم غذایی در سندرم تخمدان پلی کیستیک است.
سوالات متداول :
- آیا رژیم غذایی باعث درمان کامل پلی کیستیک می شود؟
خیر. بهبود عادات غذایی به مدیریت علائم کمک می کند.
- سندروم تخمدان پلی کیستیک بطور کامل درمان می شود؟
اگرچه درمانی برای سندرم تخمدان پلی کیستیک وجود ندارد، اما پزشک میتواند به شما در مدیریت علائم کمک کند.
- می توان از ابتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک جلوگیری کرد؟
خوردن غذاهای مغذی، ورزش منظم و مدیریت وزن مناسب میتواند به جلوگیری از اثرات پلی کیستیک کمک کند.
توجه:
مقالات این بخش و همچنین تمام محتوای مربوط به محصولات، زیر نظر دکتر زهرا عزیزی تهیه، تدوین و بازبینی میشوند. تمامی اطلاعات ارائهشده بر اساس منابع معتبر علمی و تجربه تخصصی در حوزه تغذیه و سلامت است. بنابراین میتوانید با اطمینان کامل از صحت مطالب، راهنماییها و توصیههای ارائهشده استفاده کنید. این مقالات با هدف افزایش آگاهی، بهبود سبک زندگی و انتخابهای آگاهانهتر برای سلامت شما نوشته شدهاند.




نظر ثبت کنید